De afkorting BCAA staat voor de naam Branched Chain Amino Acids, oftewel vertakte keten aminozuren. BCAA’s zijn het belangrijkste bestanddeel van spiereiwitten. Ze gaan spierafbraak door intensieve training tegen en zijn onmisbaar voor de aanmaak van extra spiermassa.
Werking BCAA
BCAA’s zijn van groot belang omdat je lichaam niet in staat is deze aminozuren zelf te produceren. Daarom moet je ze dus via je voeding of supplementen binnenkrijgen. BCAA’s worden als eerste aangesproken door je lichaam wanneer de koolhydraat reserves (glycogeen) dreigen op te raken. Zij kunnen namelijk, als er plotseling een tekort ontstaat aan glucose, heel snel afgebroken worden en gebruikt worden voor de energievoorziening.
BCAA’s verschillen van de andere aminozuren omdat ze onmiddellijk in de spier opgenomen worden en niet in de lever worden opgeslagen. Bij gewichtstraining zal de vraag naar dit soort aminozuren groot zijn. Genomen vóór de training zullen deze BCAA’s spierafbraak tijdens de inspanningen minimaliseren en na de training zullen zij zorgen voor een maximale eiwitsynthese, waardoor de – voor spieropbouw – benodigde aminozuren beter door het lichaam verwerkt en aangeleverd kunnen worden.
De eiwitstofwisseling in ons lichaam is meestal in een redelijk evenwicht. Er wordt net zoveel eiwit opgebouwd als er wordt afgebroken. Als de eiwitsynthese groter is dan de eiwitafbraak dan resulteert dit in een toename van het lichaamseiwit en dus spiermassa (anabole fase). Maar als de eiwitafbraak daarentegen de eiwitsynthese overtreft zal de totale hoeveelheid lichaamseiwit verminderen (katabole fase). Het voorkomen van eiwitafbraak is dus van net zo’n groot belang als het verbeteren van de eiwitstofwisseling. Het is zelfs zo dat het vermijden van een katabole fase, door de juiste supplementen te gebruiken, een dramatisch effect op de eiwitsynthese en de toename van spiermassa.
Katabolisme is een toestand die ontstaat na hevige stress op het lichaam. Of dit nu geestelijke of lichamelijke stress (training) is, dat maakt niet uit. Als de prikkel maar groot genoeg is zal het lichaam het hormoon cortisol afgeven dat eiwitten afbreekt, waarop het lichaam deze als brandstf gaat gebruiken. Dit is natuurlijk een situatie die voor elke bodybuilder ongewenst is.
Katabole hormomen
Cortisol is het katabole hormoon bij uitstek. Het breekt niet alleen wardevol spiereiwit af, het vermindert de werking van het immuunsysteem, het tast het RNA aan, het versnelt het verouderingsproces van het lichaam.
Cortisol heeft dus een sterke invloed op allerlei stofwisselingsprocessen, die er vooral op gericht zijn om glucose als brandstof te sparen. Daarom de naam glucocorticoid. Dit is noodzakelijk omdat het zenuwstelsel (hersenen en zenuwen) alleen glucose als brandstof kan gebruiken en ten alle tijden moet blijven functioneren. Afgifte van cortisol is een overlevingsmechanisme dat al duizenden jaren oud is. Als ons lichaam vroeger bedreigd werd met de dood door te weinig voedsel of lichamelijk letsel, dan kwam cortisol vrij. Het cortisol zorgt voor de afbraak van spiereiwit en vetweefsel dat het lichaam dan als brandstof kon gebruiken om te herstellen. Als het gevaar geweken is zakt ook het cortisolniveau weer naar zijn normale waarde.
Voor de intensief trainende atleet is iedere workout een vorm van stress, waarop het lichaam reageert door zijn overlevingsmechanisme in werking te stellen. Er wordt cortisol afgegeven. Gooi daar bovenop nog de dagelijkse stress die we op ons werk en thuis hebben dan kun je je wel voorstellen dat ons cortisolniveau vaak veel te hoog is.
Door deze hoge output van cortisol wordt spiereiwit afgebroken tot aminozuren. Deze aminozuren worden dan door de lever gebruikt als brandstof (gluconeogenese).
Training en BCAA’s
Het is zeer belangrijk voor de serieuze bodybuilders om het katabole effect van cortisol af te remmen. Dit kan het beste door de inname van extra BCAA’s. Leucine, Isoleucine en Valine zijn drie aminozuren die bekend zijn onder de naam BCAA’s, kort voor Branched Chain Amino acids, en vrij vertaald “vertakte keten aminozuren”. Uitvoerig onderzoek over de jaren heen heeft bewezen dat deze BCAA’s een belangrijke rol spelen in de eiwitstofwisseling en dan voornamelijk in het tegengaan van eiwitafbraak in de spier (katabolisme). Het zijn deze drie aminozuren die het eerste worden aangesproken als de katabole processen op gang komen.
Tijdens intensieve trainingen komt 5-15% van de energievoorziening voort uit de afbraak van de BCAA’s in de spieren. Suppletie met BCAA’s kan de afbraak van spierweefsel dus fors verminderen. Tevens zijn Leucine, Isoleucine en Valine de drie belangrijkste aminozuren voor de spieropbouw. BCAA’s hebben dus naast een antikatabool effect, ook een anabool effect.
